De nieuwe Erfgoedwet

Op 1 juli 2016 is de nieuwe Erfgoedwet van kracht gegaan. Regelgeving met betrekking tot cultureel erfgoed wordt vanuit zes wetten gebundeld in één. De Erfgoedwet betreft zowel (rijks)monumenten als archeologische opgravingen, museale collecties en musea.

De Monumentenwet 1988 en het Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten (Brim) zijn als gevolg hiervan per 1 juli 2016 komen te vervallen. De bepalingen uit deze wetten gaan deels over naar de Erfgoedwet en deels naar de aangekondigde Omgevingswet. Totdat deze laatste in werking treedt, is het Overgangsrecht Monumentenwet 1988 van kracht.

 

Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten voor monumenteneigenaren?

Aanwijzing en monumentenregister

De minister kan een pand aanwijzen als monument. Omdat het monumentenbestand al aardig compleet is, voert de minister een terughoudend beleid. Alleen binnen speciale aanwijzingsprogramma’s van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, worden monumenten nog aangewezen.

Wanneer een monument is aangewezen wordt deze opgenomen in het monumentenregister.
Dit register dient alleen ter identificatie van het monument. Een uitgebreide omschrijving van de monumentale waarde maakt hiervan geen deel meer uit. Informatie over de monumentale onderdelen van een pand zal in de toekomst ontsloten worden via een digitale infrastructuur. De informatie zal afkomstig zijn van de RCE, gemeenten en andere bronnen zoals bouwhistorische onderzoeken.

Instandhoudingsplicht

In de toekomstige Omgevingswet is een instandhoudingsplicht opgenomen. Hiermee is bepaald dat een eigenaar zijn of haar rijksmonument zodanig moet onderhouden dat het behoud is gewaarborgd. Wanneer niet aan deze plicht wordt voldaan, zal de gemeente (als bevoegd gezag) in gesprek gaan met de eigenaar. In het uiterste geval kunnen via het bestuursrecht en/of het strafrecht proportionele sancties worden opgelegd. Het (langdurig) niet voldoen aan de instandhoudingsplicht wordt gezien als een strafbaar feit.

 

Interieurensembles

Veel rijksmonumenten herbergen bijzondere interieuronderdelen, zoals vloeren, wandschilderingen en stucplafonds. Maar ook zaken als meubels, kunstvoorwerpen en andere roerende zaken kunnen een bijdrage leveren aan de monumentale waarde van een pand. Cultuurgoederen die een historische samenhang hebben met een rijksmonument kunnen op grond van de Erfgoedwet opgenomen worden in het nieuwe digitale informatiesysteem, waarin ook de beschrijving van het rijksmonument is opgenomen. Deze opname is alleen bedoeld om de bekendheid en waardering van de ensembles te stimuleren. Er zijn geen verdere rechten aan verbonden.

 

Subsidies

In de Erfgoedwet is bepaald dat de minister subsidie kan verstrekken aan eigenaren van rijksmonumenten. Vanaf 2019 zal een nieuw financieringsstelsel worden ingevoerd waarvoor alle rijksmonumenten in aanmerking komen. Welke subsidiemogelijkheden er tot die tijd zijn voor uw monument leest u hier.

Terug naar overzicht
Subsidie aanvragen?

Gerelateerd nieuws

17 april 2018
SIM helpt monumenten in stand te houden
14 februari 2018
7 restauraties dankzij subsidie in Noord-Holland
09 januari 2018
Subsidieregeling instandhouding monumenten